Gmina Stężyca Powiat kartuski Samorząd Wokół nas

GMINA STĘŻYCA NAJBOGATSZA W POWIECIE

Czasopismo „Wspólnota” co roku publikuje ranking zamożności samorządów. Poniżej przyglądamy się, jak wypadły w nim nasze samorządy – województwo pomorskie, powiat kartuski i należące do niego gminy.

Od 2010 roku metodologia klasyfikacji się nie zmienia. Uwzględnia się w niej dochody własne samorządów i otrzymywane subwencje. Obliczone w ten sposób dochody są korygowane poprzez odjęcie „janosikowego” i dodanie skutków zmniejszenia stawek, ulg i zwolnień w podatkach, a następnie dzielone przez liczbę ludności jednostki samorządu terytorialnego.

Czas zmienić metodologię?

Jak pisze autor rankingu prof. Paweł Swianiewicz, w tym roku jego zespół zauważył, że dynamika wskaźników finansowych nie do końca oddaje zamożność samorządów. „Zmiany w otoczeniu, w którym działają samorządy, w większym stopniu niż dotychczas odnoszą się do innych czynników. Na przykład do zakresu kompetencji. (…) Wspomnijmy chociażby pozbawienie samorządów prawa do podejmowania samodzielnych decyzji dotyczących sieci szkół. (…) Albo o nowych zadaniach finansowanych znacznymi dotacjami z budżetu państwa. Wszystko to ma fundamentalne znaczenie dla funkcjonowania samorządów, ale albo nie znajduje bezpośredniego odbicia we wskaźnikach finansowych, albo powoduje, że mechaniczne odczytywanie zmian tych wskaźników może doprowadzić do mylnych wniosków.”

Zamożność rośnie, ale inwestycje maleją

W 2016 r. dochody samorządów silnie wzrosły. Zwłaszcza dotyczy to gmin, którym przekazano środki na realizację Programu 500+. Wzrost jest jednak widoczny nawet, kiedy pominie się efekt programu. Mimo większych dochodów samorządy cały czas obniżają poziom wydatków inwestycyjnych. Poziom inwestycji samorządowych według autorów raportu był najniższy od 2005 roku. Bardzo zmalała też wielkość środków unijnych wydatkowanych przez samorządy. „Tempo zmian jest tak zawrotne, że kilka razy sprawdzaliśmy dane, nie mogąc uwierzyć, że zapaść jest aż tak znaczna. (…) Wysokość tych środków wydanych przez samorządy w 2016 roku jest ponad cztery razy niższa niż rok wcześniej. I sześć razy niższa niż w rekordowym roku 2014. Obawiam się, że nieubłaganie zbliżamy się do momentu, w którym opóźnienia w realizacji programów operacyjnych mogą być trudne do nadrobienia.” Większe dochody i mniejsze wydatki to okazja do spłaty zadłużenia. „Zmiana obejmuje wszystkie kategorie samorządów. W przypadku miast na prawach powiatu jest minimalna (…). Najbardziej wyraźna jest w gminach, gdzie dług w ciągu dwóch lat obniżył się łącznie o ok. 10 proc. W powiatach i województwach zmiana wynosiła 6–7 proc. Biorąc pod uwagę skalę spadku wydatków inwestycyjnych, redukcja zadłużenia jest więc stosunkowo niewielka.”

Ile na głowę?

Wśród 16 województw pomorskie jest na 12 miejscu. Dochody województwa to 2002,64 zł na mieszkańca. Powiat kartuski, który pozyskał 697,38 zł na głowę, znalazł się w połowie stawki. I wreszcie ranking gmin. Tradycyjnie najlepsza w powiecie jest Stężyca, w której w tym roku dochody na mieszkańca po raz pierwszy przekroczyły 4 tys. zł. Jednocześnie gmina awansowała w rankingu z 80 na 62 miejsce w kraju. Najniższy dochód – niewiele ponad 3 tys. zł – przypada na mieszkańca gminy Somonino (w ub.r. – Kartuzy). Daje to gminie całkiem dobrą 231 pozycję na 1559 gmin w Polsce.

Według GUS

Swoją wersję rankingu opublikowała też Polska Agencja Prasowa. Na jej zamówienie sporządził ją główny Urząd Statystyczny. Ranking różni się od rankingu „Wspólnoty tym, że nie uwzględnia poprawek związanych z „janosikowym” ani dobrowolnej rezygnacji gmin z części dochodów przez obniżanie i zwolnienia z podatków i opłat lokalnych. W tym zestawieniu Stężyca zajmuje 50. pozycję, a wyliczony przez GUS dochód per capita wynosi w tej gminie 6057,10 zł, czyli niemal półtorakrotnie więcej niż według „Wspólnoty”.

MW

Komentarze